VIÊM NANG LÔNG | Kiều Nga Spa & Beauty | MỤN BAY XA - DA TRẮNG MỊN

Viêm nang lông là tình trạng viêm của đơn vị nang lông gây ra do nhiễm trùng, dị ứng hóa chất hay chấn thương vật lý. Tình trạng nhiễm trùng có thể xảy ra nông hay sâu ở đơn vị nang lông. - Kiều Nga Spa & Beauty - MỤN BAY XA - DA TRẮNG MỊN
26-04-2018
03:50

VIÊM NANG LÔNG

1. ĐẠI CƯƠNG (ĐỊNH NGHĨA)

Viêm nang lông là tình trạng viêm của đơn vị nang lông gây ra do nhiễm trùng, dị ứng hóa chất hay chấn thương vật lý. Tình trạng nhiễm trùng có thể xảy ra nông hay sâu ở đơn vị nang lông.

2. NGUYÊN NHÂN GÂY BỆNH VIÊM NANG LÔNG

S. aureus là nguyên nhân thường gặp nhất của viêm nang lông. Thỉnh thoảng, viêm nang lông do vi khuẩn Gr(-) cũng có thể gặp ở bệnh nhân mụn trứng cá điều trị lâu ngày với kháng sinh. Ngoài ra, một số trường hợp viêm nang lông do vi nấm. Khí hậu nóng, độ ẩm cao, môi trường bị ô nhiễm, bụi bẩn là những yếu tố thuận lợi để bệnh phát triển. Cạo râu, nhổ lông hoặc tẩy lông, sử dụng các quần áo bằng sợi tổng hợp hoặc băng bịt kín da là những tác nhân thường gây viêm nang lông. Các vùng da ẩm ướt như nách, bẹn, sinh dục – hậu môn, mông rất hay bị viêm. Sử dụng kem bôi có corticoid, sử dụng kháng sinh lâu dài tạo điều kiện cho các vi khuẩn kỵ khí phát triển. Người bị đái tháo đường, suy giảm miễn dịch hay bị viêm nang lông hơn người bình thường.

3. YẾU TỐ NGUY CƠ

- Sự tắc nghẽn, ẩm ướt và tăng tiết mồ hôi của da.

- Tẩy lông bằng dao cạo hay waxing, sử dụng corticoid thoa.

- Thời tiết nóng và ẩm.

- Chàm thể tạng

- Tiểu đường.

4. CHẨN ĐOÁN VIÊM NANG LÔNG

4.1. Dịch Tễ Học

Gặp ở nam nhiều hơn nữ.

Mọi chủng tộc, thường gặp hơn ở người Mỹ-Phi.

4.2. Lâm Sàng

Viêm nang lông do vi khuẩn Staphylococcus là dạng thường gặp của viêm nang lông nhiễm trùng.

Các dạng lâm sàng:

- Viêm nang lông nông (chốc Bockhart): mụn mủ nhỏ, 1-4mm hay những mảng đóng mài trên nền hồng ban , dễ vỡ, hình vòm xuất hiện ở nơi sợi lông nhô lên, thường ở da đầu của trẻ em và vùng râu, nách, chi và mông ở người lớn. Các tổn thương thường tụ lại và lành không để lại sẹo.

- Viêm nang lông sâu: viêm nang râu: là những sẩn hồng ban to, căng, trung tâm có mụn mủ, thỉnh thoảng hợp lại thành mảng có mủ hay đóng mài. Tổn thương có thể ngứa và nhạy cảm. Nếu không điều trị, tổn thương trở nên sâu hơn và mãn tính. Trong trường hợp nhiễm nấm, sợi lông thường bị đứt và có những nốt hạt có mủ và thường không đau.

Viêm nang lông - Kiều Nga Spa & Beauty - MỤN BAY XA - DA TRẮNG MỊN
Các tác nhân gây viêm nang lông có nhiều loại.
Viêm nang lông do tụ cầu: tụ cầu trùng vàng có thể gây viêm nang lông nông hay còn gọi là chốc nang lông của Bockhart và cũng có thể gây viêm sâu lan xuống toàn bộ nang lông (sycosis). Sycosis hay gặp ở vùng râu và gây ngứa. Khi viêm lan cả đơn vị nang lông-tuyến bã thì có thể để lại sẹo sau khi khỏi. Bệnh hay tái phát khi không loại được các yếu tố thuận lợi như môi trường ô nhiễm, nóng ẩm. Một số vùng hay bị như vùng râu, nách, chân tóc vùng gáy, tóc mai, lông mu.
Viêm nang lông do vi khuẩn Gram âm: thường xảy ra ở những người bị trứng cá sử dụng kháng sinh uống dài ngày. Các mụn trứng cá trở nên nặng hơn, viêm nang lông thành sẩn hoặc áp xe nang lông thành bọc vùng má, cằm.
Viêm nang lông do nấm sợi: khởi đầu thường là nhiễm nấm ở lớp sừng quanh miệng nang lông sau đó mới lan vào sâu trong nang lông và vào lông. Nấm da và nang lông có thể thấy ở đầu với các biểu hiện khác nhau do các chủng nấm khác nhau gây nên. + Nấm da gây đứt sợi tóc và bong vảy da, loại nấm này gây thương tổn là một đám da tròn, bong vảy da trắng và gây rụng tóc, tác nhân gây bệnh là nấm microsporum do súc vật truyền sang mà thường là chó mèo (Microsporum canis); + Nấm da gây đứt sợi tóc sát da đầu và thấy vết đen ở chân tóc, thường do nấm Trichophyton tonsuransT. violaceum; + Nấm Favus gây áp xe nang lông và rụng tóc, nếu không điều trị sớm sẽ gây rụng tóc và sẹo da đầu, do Trichophyton schoenleinii gây nên. +Kerion thường biểu hiện đám viêm thành cục hoặc đám lớn, đau, nhiều mủ vàng như mật ong, tóc không bị đứt gãy mà bị rụng và có thể nhổ cả bọng tóc mà không đau. Nang lông bị viêm và có nhiều mủ, tạo các lỗ thông nhau giữa các nang. Có thể chỉ có một đám thương tổn nhưng cũng có khi nhiều đám trên da đầu. Thường có hạch vùng lân cận. Bệnh có thể tự khỏi nhưng gây rụng tóc và để lại sẹo. Tác nhân gây bệnh do các loại nấm ở động vật hoặc ở đất truyền sang người: T. verrucosum, T. mentagrophytes.
Viêm nang lông do nấm Malassezia: thường hay gặp ở vùng khí hậu nóng và ẩm. Biểu hiện là các sẩn ngứa và mụn mủ ở nang lông vùng lưng, cánh tay, đôi khi có ở gáy, mặt. Các thương tổn này giống như trứng cá nhưng không có nhân mụn (comedon), phân biệt với trứng cá có comedon.
Nấm men Candida albicans: thường xảy ra ở vùng bị băng bịt hoặc bị nóng ẩm lâu ngày, ví dụ như bệnh nhân bị sốt nằm lâu, hoặc các vùng da băng bịt bằng plastic, bôi kem corticoid. Nhiễm nấm candida nang lông gây các mụn mủ thành đám.
Viêm nang lông do nhiễm vi rút herpes: thường xảy ra ở vùng râu cằm, ria mép do cạo râu. Các mụn nước nang lông ở vùng râu, thành đám như chùm nho, sau vài ngày đóng vẩy tiết. Bệnh tự khỏi không để lại sẹo nhưng thường hay tái phát.
Sycosis do nhiễm vi rút u mềm lây: do vi rút Molluscum contagiosum đó là các sẩn màu da lõm ở giữa ở nang lông hoặc quanh nang lông vùng râu cằm, ria mép. Bệnh do lây nhiễm và thường tự khỏi sau một thời gian vài tháng, đôi khi lâu hơn.
Viêm nang lông giang mai: các sẩn màu đỏ đồng, có thể xếp thành hình ovan, gây rụng tóc nhưng khỏi không để lại sẹo. Ngoài ra còn có các thương tổn khác của bệnh giang mai như đào ban, mảng niêm mạc vùng sinh dục, hậu môn… và xét nghiệm huyết thanh giang mai dương tính. 
Viêm nang lông do Demodex (Demodicidosis): do nhiễm Demodex folliculorum, gây bong vẩy da xung quanh nang lông, có biểu hiện giống như vẩy phấn nang lông hoặc viêm da tiết bã nhờn (Seborrheic dermatitis) hoặc sẩn-mụn mủ đỏ nang lông giống như trứng cá đỏ (Acne rosacea) trên nền đỏ da ở mặt.
 4.3. Biểu hiện khi bị viêm nang lông
Trên da xuất hiện các sẩn đỏ hoặc mụn mủ ở cổ nang lông, xung quanh có quầng đỏ. Khi mụn vỡ để lại vết chợt nhỏ và đóng vẩy tiết. Có thể chỉ có vài mụn nhỏ rải rác nhưng cũng có khi tụ thành đám mụn viêm vùng râu mép, râu cằm…
Biểu hiện lâm sàng theo vùng da bị viêm:
Vùng mặt: viêm nang lông do tụ cầu khuẩn, trứng cá bội nhiễm vi khuẩn gram âm hoặc viêm nang lông do vi khuẩn gram âm đơn thuần, u mềm lây và nhiễm Demodex folliculorum ở nang lông.
Vùng râu: viêm nang lông sâu do tụ cầu khuẩn vàng (Staphylococcus aureus) gây viêm chân tóc, lông (sycosis), đôi khi còn nhiễm đồng thời các vi khuẩn gram âm. Bệnh thường dai dẳng, khó chữa và tái đi tái lại nhiều. Các chân tóc bị viêm có mụn đỏ, khi mụn vỡ có thể thấy vết chợt và đóng vẩy tiết. Các mụn này có thể nằm rải rác hoặc thành từng đám. Sycosis sau khi khỏi không để lại sẹo nhưng có thể để lại vết thâm tồn tại trong một thời gian. Sycosis có thể nặng hơn khi nhiễm khuẩn lan sâu vào bọng lông gây áp-xe hoặc nặng hơn nữa là nhọt. Trường hợp áp-xe, tổn thương nang lông tuyến bã có thể gây sẹo sau khi khỏi. Một số vùng hay bị sycosis như vùng râu, nách, chân tóc vùng gáy, tóc mai, lông mu. Vùng râu cũng có thể bị nhiễm nấm sợi, nhiễm virut herpes, u mềm lây và nhiễm Demodex gây thương tổn giống trứng cá đỏ.
Vùng da đầu: viêm nang lông do tụ cầu và nấm sợi.
Vùng gáy: cũng do tụ cầu và nấm sợi.
Chân: thường hay gặp ở phụ nữ cạo lông hoặc tẩy lông chân. Thường viêm do nhiễm khuẩn.
Thân mình: tụ cầu là tác nhân hay gặp gây viêm nang lông ở các nếp gấp như nách. Ngoài ra, có thể gặp các tác nhân khác như Pseudomonas aeruginosa, nấm men Malassezia, Candida.
Vùng môngchủ yếu do tụ cầu. Nấm sợi cũng hay gặp ở những vùng nóng ẩm.

4.4. Cận Lâm Sàng

Nhuộm Gram và cấy vi khuẩn có thể giúp ích để xác định tác nhân gây bệnh, đặc biệt trong những trường hợp nặng, tái phát hay kháng trị.

Các giai đoạn của viêm nang lông - Kiều Nga Spa & Beauty - MỤN BAY XA - DA TRẮNG MỊN

5. ĐIỀU TRỊ VIÊM NANG LÔNG

5.1. Nguyên Tắc Điều Trị

Làm giảm số lượng vi khuẩn trên da.

Chăm sóc da tay và thân mình với nước và xà bông diệt khuẩn là cần thiết.

Điều trị kháng sinh

5.2. Điều Trị Cụ Thể:

Điều trị tại chỗ: Có thể dùng các thuốc bôi chống nhiễm khuẩn như betadin, cồn iode, các loại kem hoặc mỡ kháng sinh như bactroban, fucidin, với những tổn thương nông, khu trú sử dụng các thuốc kháng sinh thoa như mupirocin 2% hay Clindamycin trong 7-10 ngày.
Trường hợp viêm nặng và tái phát có thể dùng thuốc đường toàn thân.
Trong trường hợp viêm nang lông do tụ cầu có thể sử dụng kháng sinh đường toàn thân khi cần thiết. Liều lượng và cách sử dụng theo tình trạng bệnh và hướng dẫn của nhà sản xuất.
Viêm nang lông do vi khuẩn gram âm: cần phải ngừng kháng sinh đang sử dụng, rửa benzoyl peroxide và cho ampixillin hoặc co-trimoxazol. Trong một số trường hợp phải cho isotretinoin. Tuy nhiên, isotretinoin là thuốc có thể gây một số tác dụng phụ nguy hiểm, đặc biệt có thể gây quái thai ở phụ nữ khi sử dụng thuốc này nên cần phải có chỉ định của thầy thuốc.
Viêm nang lông do nấm: sử dụng các thuốc chống nấm bôi và phối hợp với thuốc uống.
Viêm nang lông do virut herpes: có thể bôi kem acyclovir và uống acyclovir 400mg, hoặc valacyclovir 500mg.
Viêm nang lông do demodex: Có thể dùng kem permethrin bôi hoặc kem metronidazol phối hợp với uống metronidazol 1g/ngày trong 1 tuần.
Đối với viêm nang lông hay tái phát cần tìm nguyên nhân, phát hiện các ổ vi khuẩn ở các hốc mũi, hậu môn… và tránh làm xây xước da do cạo râu bằng cách cắt râu bằng kéo. Cải thiện môi trường sẽ giúp cho điều trị hiệu quả hơn và tránh tái phát bệnh. Có thể sử dụng các loại xà phòng diệt khuẩn hoặc benzoyl peroxide để phòng ngừa tái phát.
Khi mắc bệnh, dù chỉ rất nhẹ cũng nên đến khám bệnh để có phương pháp điều trị đúng đắn, chớ coi thường có thể gây biến chứng nặng thành nhọt, đinh râu.

5.3. Các Chọn Lựa Điều Trị: kháng sinh nhóm P-lactam, macrolide và lincosamides (clindamycin)

Amoxicillin + clavulanic acid          25mg/kg 3 lần/ngày
Dicloxacilline                                   25-50mg/kg/ngày
Cephalexin                                      250-500mg 4 lần/ngày
Azithromycin                                   500mg ngày đầu, 250mg trong 4 ngày tiếp theo
Clindamycin                                     15mg/kg/ngày chia làm 3 lần
Erythromycin                                   250-500mg 4 lần/ngày

Mặc dù viêm nang lông có liên quan đến Pseudomonas thường tự giới hạn,

ciproíloxacin có thể được lựa chọn trong các trường hợp nặng.

6. DIỄN TIẾN VÀ TIÊN LƯỢNG

Vấn đề cần lưu ý là sự lan rộng của vi khuẩn ra mô xung quanh và sự tái phát.

7. PHÒNG NGỪA (GIÁO DỤC SỨC KHỎE)

- Loại bỏ yếu tố thuận lợi (đổ mồ hôi, chấn thương, cọ xát...)

- Điều trị bệnh phối hợp (tiểu đường, giảm miễn dịch.)

- Thực hiện vệ sinh đúng cách vùng da bệnh, dụng cụ cá nhân

- Cắt ngắn râu bằng kéo, thay dao cạo, triệt lông vĩnh viễn nếu tái phát nhiều lần hay thất bại với trị liệu thông thường.

- Với những bệnh nhân bị viêm nang lông do staphylococcus tái phát và những người tiếp xúc gần, thoa mupirocin 2% 2 lần/ngày vào lỗ mũi trong 5-10 ngày có thể giúp loại trừ S. aureus .

8. TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Noah Craft (2012). Dermatology in general medicine. Fitzpatrick’s. The McGraw-Hill Companies, Inc, volume two, part 9, section 29, chapter 175-176.

2. Christian R Millett, Analisa V Halpern, Annette C Reboliand Warren R Heymann (2012). Dermatology, Bolognia 2nd edition. Elsevier Limited, section 12, chapter 74.

LƯU Ý ĐẾN BẠN ĐỌC

Kết quả điều trị Mụn tùy thuộc vào cơ địa mỗi người. Để được tư vấn miễn phí và đặt lịch điều trị vui lòng liên hệ chuyên gia tư vấn của Kiều Nga Spa & Beauty

 

Khu vực Quận 8 - TP.HCM : 0969.776.489 (Tư vấn/Đặt lịch trị mụn/Mua hàng - Kiều Nga)

Khu vực Long An - Tân An : (0272)3821099 - 0913.623.449 (Đặt lịch trị mụn - Ms.Chánh)

Hotline mua hàng 1 : 090-789-1310

Hotline mua hàng 2 : 094-789-1310